Recenzja książki Gambit królowej – Waltera Trewisa

Opublikowano: poniedziałek, 18, październik 2021 12:23

Teresa Walasek

DKK Kluczewsko 

Z książką Gambit królowej - Walera Trewisa zapoznałam się w Dyskusyjnym Klubie Książki. Tytuł wydał mi się związany z szachami. Nie znam szachów i nie rozumiem. Znam tylko kilka pojęć. Do tej pory wydawało mi się, że szachy są trudną i nudną grą. Sądziłam zatem, że lektura tej książki nie będzie łatwa. Jednak już na początku zostałam mile zaskoczona, mimo, że na wielu stronach jest opis rozgrywanych partii szachów. Język, styl, realizm i uniwersalizm są atutami tej książki i przekonały mnie do dalszego czytania.

        Akcja powieści rozgrywa się w latach 60-tych w USA, ale równie dobrze mogłaby się toczyć w Polsce, w polskim sierocińcu, szkole, rodzinie adopcyjnej. Może tylko szachy nie są tak popularne, nie ma tyle klubów szachowych. Podczas lektury książki, postać Beth - głównej bohaterki, ośmioletniej dziewczynki, wychowanki sierocińca, stała mi się bardzo bliska. Jest dziewczynką niezbyt lubianą, niezbyt ładną ale zdolną, nie mającą żadnych kłopotów z nauką. Przypadek sprawia, że Beth spotyka w kotłowni szkolnej woźnego grającego w szachy i podpatrując go, szybko uczy się podstaw tej królewskiej gry. Odkrywa w sobie talent i fascynację szachami. Nie przeszkadza jej ani nauka, ani życie w ,,bidulu" gdzie nawiasem mówiąc podają dzieciom środki uspakajające. Autor w niezwykły sposób, zupełnie niepostrzeżenie, poza rozgrywanymi partiami szachowymi, ukazuje nam wszystkie aspekty życia dziecka, dorastającej dziewczyny i młodej kobiety. Kobiety, której pasją, pracą, zawodem staje się gra w szachy. Beth startuje w konkursach stanowych i międzynarodowych. Ponieważ jest kobietą, musi mocno walczyć  o uznanie. Szachy to przecież gra zmonopolizowana przez mężczyzn. Ale Beth nie zwraca na to uwagi, walczy. Niemniej łatwiej jej zwyciężać nawet z arcymistrzami szachowym niż przezwyciężać traumę z przeszłości gdy staje ona na drodze do sukcesu.

Gambit królowej to książka głęboko zapadająca w pamięć z wielowątkowym tłem społeczno-obyczajowym i socjologicznym. Walter Trewis z wielkim wyczuciem opowiada tu o przyjaźni, miłości ale i o samotności, rywalizacji i współpracy. O sile inteligencji młodej kobiety, o nauce jak żyć, ale też o zagubieniu. Pokazuje czytelnikowi jak szybko można pogubić się w życiu, ale też jak wyprostować życiowe ścieżki, jak odnaleźć sens życia i jak czerpać radość z tego co się robi w życiu. Odnajdziemy też momenty głęboko wzruszające, kiedy Beth jako znana już szachistka jedzie na pogrzeb starego woźnego, który pierwszy podał jej pomocną dłoń, a któremu nie zdążyła oddać dziesięciu pożyczonych dolarów.

   Gambt królowej to dla mnie wspaniała książka. Gotowy scenariusz na film. Jestem zachwycona fabułą, narracją, charakterystyką bohaterów i konstrukcją dialogów. Gorąco polecam wszystkim, którzy lubią i znają szachy, jak i tym, którzy nie interesują się szachami ale interesują się życiem i ludźmi wśród których żyjemy.

                                                                                                  Teresa Walasek