Recenzja książki Bernardine Evaristo - Dziewczyna , kobieta, inna.

Opublikowano: poniedziałek, 18, październik 2021 12:20

Aleksandra Domeradzka  

DKK Dobromierz        

Bernardine Evaristo - czarnoskóra Brytyjka, niezwykle wszechstronna autorka powieści, esejów, poezji, producentka teatralna, radiowa, profesorka na Uniwersytecie Brunela w Londynie.

    Myślę, że w książce Dziewczyna, kobieta, inna można odnaleźć cząstkę jej bogatej osobowości w każdej z 12 postaci kobiet, jakie nam przedstawiła. Mnie osobiście zauroczył styl tej książki. Nie ma tu często spotykanego w powieściach o kobietach i dla kobiet infantylizmu. Czytając te opowieści czułam się potraktowana przez autorkę jak partnerka, przypadkowa znajoma, która siedzi na przeciwko i wysłuchuje kolejnych  życiowych historii. Dla mnie bardzo ciekawa była autorska konstrukcja narracji. Evaristo zastosowała technikę wersów składających się z pojedynczych słów. Spowalnia to tempo czytania, tworząc swoistą więź czytelnika z opowiadającym. Ja tak to odebrałam i sprawiło mi to dużą przyjemność.

   Wracając do samych postaci, jestem pod dużym wrażeniem różnorodności charakterów, temperamentów, seksualności bohaterek . Uznanie  budzi również odwaga i otwartość autorki w aspekcie potrzeb i orientacji seksualnej kobiet. Jest to kwestia poruszana w każdej postaci, bez żadnego tabu. Poznajemy kobiety biseksualne, lesbijki i hetero w różnym wieku, różnych czasach i różnych środowiskach. Chylę czoła przed Bernardine Evaristo za  zachowany takt i subtelność w tak trudnym, intymnym a przecież ważnym i dominującym temacie.

   Bardzo ciekawe  jest również to, że przedstawiła wszystkie postacie w sposób wyjątkowy, tworząc oddzielne opowieści o każdej z kobiet, przy czym te opowieści przenikają się nawzajem, uzupełniają, dopowiadają historie.

Stopniowo odkrywamy, że bohaterki się znają, są rodziną, przyjaciółkami, znajomymi.

  Zapewniając każdej postaci odrębny byt autorka misternie połączyła je ze sobą.

W przeważającej większości to ciemnoskóre imigrantki, lub potomkinie imigrantów z Karaibów, Malawi, Ghany, Nigerii torujące sobie życiową drogę        w londyńskim Brixon, Peckham, City, ale również na angielskim wybrzeżu i prowincji. 

   To kobiety silne, zdecydowane, świadome własnej tożsamości, chociaż często tłamszone przez system społeczny, kulturowy, oświatowy, czy dominację mężczyzn. Znajdujemy w tych postaciach determinację w dążeniu do akceptacji oraz do swobodnego wyrażania własnej osobowości. Znajdziemy też walkę o poszanowanie praw ludzi o innym  kolorze skóry. Bardzo ważne dla wszystkich bohaterek są prawa kobiet, równouprawnienie ras, płci i seksualności. Pięknie jest tu przedstawione macierzyństwo. Urzekła  mnie nadrzędna rola matki w wielu postaciach. To jakby kwintesencja kobiecości.

   Ponadto Bernardine Evaristoprzedstawia nam tu życiorysy 12 kobiet na terenie Anglii, w dość dużej rozpiętości czasu, począwszy od początku XX wieku a na  czasach nam współczesnych skończywszy.  Daje nam to ciekawą genezę rozwoju wielokulturowego społeczeństwa angielskiego. I znowu niezwykle ważne dla mnie spostrzeżenie, ze wielokulturowość nie jest tu tożsama z tolerancją.

   Żeby jednak w pełni oddać wrażenia po przeczytaniu "Dziewczyny, kobiety, innej" nie sposób pominąć świetnego warsztatu literackiego - autorka dostosowuje język postaci do  czasów, środowiska, wykształcenia. W ten sposób poznajemy klimat i koloryt londyńskiej  bohemy, finansjery ale także dzielnic kolorowej biedoty i  angielskiej prowincji. 

 Nie jest to książka łatwa, lekka.  Nie jest też  pozbawiona  humoru.

 Z całą pewnością jest to książka godna przeczytania, która zostawi ślad w naszej wiedzy, wrażliwości i empatii. 

 Przeczytałam ją z ogromną przyjemnością i polecam zarówno Paniom, jak i Panom.

                                                                                 Aleksandra Domoradzka